SPINOZA

Pochodził z Niderlandów. Jest politykiem a zarazem filozofem politycznym.

Dzieła: „Traktat teologiczno – polityczny”, „Traktat polityczny”

Stan natury. To stan wrogości i trwogi. W tym stanie każdy ma tyle praw ile zdoła wywalczyć sobie siłą. W tym stanie normy rozumu nie funkcjonują. Jest tylko siła.

Na pewnym etapie rozwoju, ludzie postanawiają zawrzeć umowę społeczną – stworzyć państwo, które będzie gwarantem ich praw i wolności.

Państwo powstaje z jednej umowy społecznej. Przedmiotem jest wolność jednostki. Jest to umowa każdego ze społeczeństwem (jednostki z ogółem). Całe społeczeństwo jest podmiotem suwerenności.

Prawo natury to prawo przyrody, prawo wieczne, niezmienne. Prawo konieczne narzucające się wszystkiemu co istnieje na świecie. To przyrodnicza konieczność. To NATURA ustanowiła prawo, to natura narzuca człowiekowi zasady działania, to ona jest prawdziwym suwerenem. Człowiek na tyle wolności ile zakreśla owa natura. Niestety większość ludzi żyje poprzez instynkt, przesądy, religię.

Do prawa natury mogą dojść jedynie mędrcy, filozofowie, elita.

Przestrzegając prawa państwowego przestrzegamy także prawo natury.

Ustrój. Najlepszym ustrojem dla Spinozy jest demokracja. To właśnie demokracja jest formą rządów najbardziej naturalną, najbardziej zgodną z wolnością. Celem państwa powinno być dawanie ludziom wolności, oprócz elementarnych funkcji tj. pokój i bezpieczeństwo. Rządy demokratyczne SA najlepsze wtedy, gdy oparte są na cenzusie wykształcenia. Najlepszym przykładem był ustrój Amsterdamu.

Novum – teoria umowy społeczne, pojęcie wolności, wolności przekonań, teoria utylitaryzmu (jednostka musi być potrzebna – liczy się to co jest potrzebne, użyteczne.