Adolf Hitler

Filozofia czynu (nie teoretyzowania), tworzona przez przywódców (Mein Kampf Hitlera). Odrzucenie liberalizmu, marksizmu, komunizmu, socjalizmu, humanizmu, indywidualizmu, zasad chrześcijańskich. Jednostka jest podporządkowana wyższym wartościom. Pochwała elit – miernikiem ich powstawania są zasługi dla narodu. Demokracja jest niezgodna z naturą. Państwo jest wszechobecne, stoi ponad jednostkami, całe społeczeństwo jest aktywne. Likwidacja życia politycznego – władzę sprawuje jedna partia. Kontrola światopoglądowa, nawiązanie do tradycji cezarów rzymskich. Prawo jest tworzone przez wodza – zastąpione przez terror.

Opiera się na prymacie danego narodu, rozumianego często na sposób rasowy. Jego radykalizm wyraża się w kulcie siły i gloryfikacji gwałtu w stosunkach wewnętrznych i zewnętrznych, w ekspansjonizmie, w militaryzmie jako podstawie organizacji całości życia narodu, opartej na hierarchii, nominacji i rozkazie, a zatem kulcie wodzostwa, jak również totalitaryzmie, tj. całkowitym podporządkowaniu państwu wszelkich przejawów życia jednostkowego i zbiorowego. Temu skrajnie antydemokratycznemu i antyliberalnemu kierunkowi, którego założenia opracował dawny działacz socjaldemokratyczny i dziennikarz, najbardziej znany kształt nadał Adolf Hitler (1889-1945), nieudany malarz i budowniczy. Kierunek ten dość chętnie przejmował nazwy i pewne tradycje socjalizmu, choć zwalczał i komunizm i socjaldemokrację. W dość wielu punktach okazał się przy tym podobny do stalinowskiej wersji socjalizmu.